daavid

, hoofdstuk

Beste Ria,

3 maart 2019

Je bent niet dé beste, maar ik wil wel vriendelijk blijven, dus hierbij een verklaring van deze opmerkelijke opening. ‘Beste’ is namelijk een ‘elatief’. Het is in de grammatica de absolute superlatief, de verheffende trap van vergelijking, en volgt de comparatief ‘beter’ op. Het woordenboek noemt ook andere elatieven: allergewichtigst, zoals de donderpreek van een vader, en hoogst aangenaam, de verwikkende douche na een verdwaling in de vrieskou.

De betekenis van het woord is veranderd, het is niet meer alleen de kampioen der adjectieven. ‘Superlatiefvorm waarvan de eigenlijke betekenis verloren is gegaan’, in de woorden van Van Dale. De elatief is – elapso tempore1– in dienst getreden als universele briefaanhef en zegt niets meer over je kwaliteiten. Toch leuk dat je de verheffende vorm terugvindt als ‘aanhef’. Ergens bleef er iets bestaan; de geest van het woord.

Wat betreft deze aanhef, ik denk dat jij dezelfde blijft. Jij blijft Ria. Of zal de tijd ook met jouw betekenis aan de haal gaan? Blijf jij altijd dezelfde Ria? Wist je dat je voor deze woorden, ontloken in een trein vanuit Praag, niet eens bestond? Het woordenboek gaf een aanzet, noemde je als omschrijving van een ‘elatief’, en je deelde het rijtje met de andere voorbeelden: beste Zeeuwse aardappelen en het zijn beste mensen.

Wat de elatief me doet beseffen, Ria, is dat alles verandert. Deze brief mag dan geen kind van het elaboraat zijn, ze heeft je met het elan van duizend piekerende schrijvers in leven geroepen. Er zijn nog ongekend veel onbestaande woorden, die alleen nog maar gevormd hoeven worden, en dan zijn er ook nog al die ongebruikte woorden, als scheve grafzerken op een overvolle begraafplaats van nooit verschenen verhalen.

Ik ontdekte deze week een ingewikkeld woord voor ‘het ingedikte sap van de springkomkommer.’ Enig idee hoe je dat zou noemen? Ik zou het niet meer geven dan bijvoorbeeld ‘spluts’ of ’komsprongsap’. Ik verwacht dat je me het antwoord schuldig blijft, je staat – no offend – niet bekend als een egghead2of om je elastieken brein. 

Elaterium, is het. Indrukwekkend, toch? Ik schreef je over de verheffende trap, maar dit zou ik een overdreven stap noemen. Een boer met een kroon. Bij het horen van ‘elaterium’ ontvouwt in gedachten een amfitheater, je hoort de beitel van een kunstenaar neerkomen in klassiek marmer. Niet het dikke sap van een komkommer. ‘Elaterium’ ondergaat misschien ook nog een gedaanteverwisseling. Het is te hopen. Een prachtig woord dat ontwaakte in een nachtmerrie kan nog steeds een elegiacus3 met een glimlach worden. Dat heeft de elatief ons geleerd. Tot die tijd, mijn beste Ria, zal het elaterium van schaamte na elke regenbui een beetje verder wegzakken op het kerkhof van scheve zerken. Eilaci!4

Zoveel zat er in dat woord voor jouw naam, een simpele aanhef. Ik wil graag eindigen met een hoopvol gegeven. ‘Einde’ komt van het Latijnse woord ’ante’, wat ‘voor’ betekent. In het Grieks komt het einde van ‘anti’, oftewel: tegenover. Ik weet niet hoe jij er over denkt, maar volgens mij is dat zeker niet het einde zoals wij dat nu kennen. ‘Ons eindig verstand kan het oneindige niet omvatten’, las ik op bladzijde 874 van het woordenboek. Wij kunnen de eindes in de zinnen niet eens omvatten, en dat, lieve Ria, stemt me gerust, en tegelijkertijd ongerust.

Wat mij betreft ben je de beste, in al haar vormen.  

David 

  1. Latijn. Na verloop van (bepaalde) tijd (blz. 876, Dikke Van Dale, 1999)
  2. Punthoofd of (ongunstig) intellectueel, geleerde, (blz. 867, Dikke Van Dale, 1999)
  3. treurdichter (blz. 877, Dikke Van Dale, 1999)
  4. [vervorming van helaas] (archaïsch, ironisch) uitroep van bekommering of droefheid (blz. 872, Dikke Van Dale, 1999)
DSC_0320
whatsapp
DSC_0121

Daavid leest sinds mei 2017 het hele woordenboek om antwoord te krijgen op de grootste vraag: wat is de zin van het leven? Alle woorden geven betekenis aan het bestaan. Hij draagt het loodzware exemplaar dagelijks bij zich. Momenteel leest hij de letter E. Daarnaast maakt hij van slaapverwekkende passages de podcast voorlezen uit het woordenboek voor mensen die niet kunnen slapen